Người Việt chi tiêu online tăng kỷ lục: Vì sao thương mại điện tử bùng nổ sau năm 2024?

Điều gì đang thúc đẩy làn sóng này? Và vì sao thương mại điện tử Việt Nam lại được dự báo vượt mốc 30 tỷ USD doanh thu vào năm 2025?

Người Việt mua sắm online “mạnh tay” hơn bao giờ hết

Theo báo cáo mới nhất của Google – Temasek – Bain & Company, quy mô kinh tế số Việt Nam năm 2025 dự kiến đạt hơn 49 tỷ USD, trong đó TMĐT chiếm hơn 60%.

Chỉ riêng năm 2024, tổng giá trị giao dịch trực tuyến của người Việt đã tăng gần 35% so với 2023, dẫn đầu Đông Nam Á về tốc độ tăng trưởng.

Những con số ấn tượng khác:

• 75% người tiêu dùng Việt mua sắm online ít nhất một lần mỗi tuần.

• Hơn 65% đơn hàng được đặt qua điện thoại di động.

• Các ngành hàng tăng trưởng mạnh nhất gồm: thời trang, điện tử, mỹ phẩm, hàng tiêu dùng nhanh và thực phẩm tươi sống.

“Người Việt đang chuyển dịch mạnh mẽ sang hình thức mua sắm kỹ thuật số. Thói quen thanh toán không tiền mặt, dịch vụ giao hàng nhanh và trải nghiệm cá nhân hóa là chìa khóa giúp TMĐT tăng trưởng bứt phá,” – ông Nguyễn Đức Minh, chuyên gia tại Viện Kinh tế số Việt Nam nhận định.

4 yếu tố khiến TMĐT Việt Nam bùng nổ sau 2024

1. Công nghệ AI và dữ liệu lớn cá nhân hóa trải nghiệm

Các sàn TMĐT hiện không chỉ là “chợ trực tuyến”, mà là nền tảng công nghệ AI khổng lồ.

Shopee, Lazada, Tiki hay TikTok Shop đều đã triển khai AI đề xuất sản phẩm, phân tích hành vi người dùng, và chatbot hỗ trợ 24/7.

Ví dụ: Shopee sử dụng AI dự đoán nhu cầu mua sắm, giúp hiển thị sản phẩm “phù hợp từng người”. Còn TikTok Shop kết hợp AI + video ngắn, giúp người dùng xem và mua chỉ trong vài chạm.

Điều này khiến việc mua sắm trở nên tự nhiên, tiện lợi – như được “đọc vị” chính xác sở thích.

2. Thanh toán số – Không tiền mặt là xu hướng tất yếu

Cùng với sự phổ biến của ví điện tử (MoMo, ZaloPay, ShopeePay, Viettel Money), tỷ lệ thanh toán số tại Việt Nam đã vượt 80% trong giao dịch online.

Các chương trình hoàn tiền, giảm giá, voucher liên kết ngân hàng giúp người dùng tiết kiệm tới 15–20% mỗi đơn hàng.

Thêm vào đó, các ngân hàng số như Techcombank, MB Bank, Cake by VPBank... đã tích hợp tính năng mua sắm và thanh toán trực tuyến ngay trong ứng dụng, khiến rào cản thanh toán gần như biến mất.

“Chỉ cần một chạm – mọi thứ được thanh toán an toàn và nhận hàng trong ngày,” – một người dùng tại TP.HCM chia sẻ.

3. Hạ tầng logistics “siêu tốc” và công nghệ giao hàng thông minh

Nếu năm 2019, giao hàng 2–3 ngày là bình thường, thì nay giao hàng trong 2–6 giờ đã trở thành tiêu chuẩn mới.

Các công ty giao nhận như Giao Hàng Nhanh, J&T Express, Viettel Post, Shopee Xpress đang áp dụng AI định tuyến, robot phân loại tự động, và kho hàng thông minh để rút ngắn thời gian xử lý đơn.

Ở Hà Nội và TP.HCM, nhiều khu vực đã có giao hàng trong 1 giờ nhờ hệ thống “dark store” – kho hàng mini đặt ngay trong khu dân cư.

Đặc biệt, mô hình thương mại điện tử kết hợp O2O (Online-to-Offline) giúp người dùng có thể mua online nhưng nhận hàng hoặc đổi trả trực tiếp tại cửa hàng gần nhất.

4. Nội dung và giải trí thương mại (Shoppertainment)

Không chỉ mua – mà còn xem, tương tác, giải trí và mua hàng cùng lúc.

TikTok Shop là ví dụ điển hình. Mỗi ngày, hàng triệu người Việt xem livestream bán hàng, tạo nên cơn sốt “mua hàng trong lúc xem video”. Theo báo cáo nội bộ, doanh thu livestream trên TikTok Shop tăng hơn 250% trong năm 2024.

Các nền tảng khác như LazLive (Lazada) hay Shopee Live cũng đẩy mạnh hình thức này, kết hợp cùng KOL, streamer, và nhà sáng tạo nội dung để gia tăng doanh số.

Sự kết hợp giữa video ngắn + giải trí + AI đề xuất đã biến mua sắm online thành trải nghiệm cảm xúc, chứ không chỉ là giao dịch.

Doanh nghiệp Việt nắm bắt cơ hội – thương hiệu nội vươn tầm

Không chỉ người tiêu dùng thay đổi, các doanh nghiệp Việt cũng đang tận dụng TMĐT để bứt phá.

Nhiều thương hiệu nội địa như Coolmate, An Phước, Skinlosophy, LaVie, Vua Nệm… đã đẩy mạnh bán hàng online, kết hợp quảng cáo số và AI để tiếp cận khách hàng mục tiêu chính xác hơn.

Các công ty vừa và nhỏ (SME) nay có thể mở gian hàng trực tuyến chỉ trong vài phút, không cần chi phí mặt bằng, nhân viên hay kho lớn.

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng đang khuyến khích chuyển đổi số doanh nghiệp thông qua chương trình “Go Digital Việt Nam”, hỗ trợ hạ tầng và đào tạo bán hàng online cho các hộ kinh doanh nhỏ.

“Thương mại điện tử không chỉ dành cho thành phố lớn. Chúng tôi đang thấy làn sóng người bán mới đến từ các tỉnh như Thái Bình, An Giang, Gia Lai...,” – đại diện Tiki chia sẻ.

Thách thức phía sau sự bùng nổ

Bên cạnh cơ hội, TMĐT Việt Nam vẫn đối mặt nhiều thách thức:

• Cạnh tranh khốc liệt về giá: Các sàn đua giảm giá, miễn phí ship khiến biên lợi nhuận ngày càng mỏng.

• Hàng giả, hàng nhái: Vẫn là vấn đề nhức nhối, đặc biệt với ngành mỹ phẩm và điện tử.

• Quản lý thuế và bảo vệ người tiêu dùng: Cơ quan chức năng cần cơ chế minh bạch hơn để bảo vệ quyền lợi người mua và người bán.

• Tỷ lệ hoàn hàng cao: Ở một số sàn, tỷ lệ này lên tới 15–20%, gây tổn thất lớn cho cả doanh nghiệp và đơn vị vận chuyển.

Tuy nhiên, các nền tảng đang nỗ lực xử lý bằng AI phát hiện gian lận, công cụ xác thực người bán và chính sách đổi trả minh bạch hơn.

Xu hướng 2025: TMĐT thế hệ mới – “Cá nhân hóa và tự động hóa”

Theo các chuyên gia, năm 2025 sẽ là thời kỳ thương mại điện tử thế hệ 2.0, với 4 xu hướng nổi bật:

1. AI tạo nội dung tự động – mô tả sản phẩm, viết đánh giá, tạo hình ảnh bằng AI.

2. Mua sắm bằng giọng nói và trợ lý ảo – người dùng chỉ cần nói “mua thêm cà phê” là đơn hàng được đặt tự động.

3. Công nghệ AR/VR – thử đồ, xem nội thất, trang điểm ảo ngay trên điện thoại.

4. Tích hợp mạng xã hội – mua sắm tức thì: Facebook, Instagram, YouTube Shorts sẽ trở thành kênh TMĐT chính thức.

Kết luận: “Thời vàng” của mua sắm online tại Việt Nam

Sự bùng nổ của thương mại điện tử không chỉ đến từ công nghệ, mà còn nhờ thói quen tiêu dùng mới – nhanh hơn, thông minh hơn, tiện lợi hơn.

Từ thành phố lớn đến nông thôn, người Việt đang chứng minh rằng TMĐT không còn là xu hướng nhất thời, mà là hệ sinh thái tiêu dùng mới của tương lai.

Với tốc độ tăng trưởng hơn 25%/năm, Việt Nam được xem là “ngôi sao sáng” của TMĐT Đông Nam Á, và dự kiến lọt Top 5 thị trường phát triển nhanh nhất thế giới trong 3 năm tới.