Điều tra: Nhân viên IT lợi dụng hệ thống giao dịch, thu lợi bất chính hơn 331 tỷ đồng trong 10 tháng

Lợi dụng vị trí công tác và quyền truy cập hệ thống

Đối tượng được xác định là cán bộ IT phụ trách xây dựng, vận hành và giám sát hệ thống giao dịch định lượng – một mô hình đầu tư sử dụng thuật toán và dữ liệu lớn để tự động hóa hoạt động mua bán chứng khoán. Với vai trò này, người này có quyền tiếp cận sâu vào hệ thống kỹ thuật, bao gồm việc thử nghiệm chiến lược, kiểm tra thuật toán, đặt lệnh và theo dõi hiệu quả giao dịch.

Quá trình điều tra cho thấy, trong thời gian từ tháng 10/2022 đến tháng 9/2023, đối tượng đã lợi dụng việc nắm bắt thông tin giao dịch nội bộ trước khi được thực hiện trên thị trường, từ đó sao chép các chiến lược đầu tư của công ty và sử dụng nhiều tài khoản cá nhân để tiến hành giao dịch song song. Hành vi này giúp đối tượng thu về khoản lợi nhuận lớn, vượt xa mức thu nhập hợp pháp thông thường.

Vi phạm nghiêm trọng quy định thị trường tài chính

Cơ quan quản lý đánh giá đây là hành vi sử dụng thông tin nội bộ để trục lợi, vi phạm nghiêm trọng các quy định về quản lý quỹ đầu tư, giao dịch chứng khoán và đạo đức nghề nghiệp trong lĩnh vực tài chính. Đáng chú ý, vụ việc diễn ra trong bối cảnh các công ty đầu tư ngày càng phụ thuộc vào công nghệ và hệ thống giao dịch tự động, khiến rủi ro lạm dụng quyền hạn từ nội bộ gia tăng nếu thiếu cơ chế kiểm soát phù hợp.

Kết quả điều tra xác định tổng số tiền thu lợi bất chính là 88,57 triệu nhân dân tệ. Trên cơ sở đó, cơ quan chức năng đã ra quyết định tịch thu toàn bộ khoản thu lợi, đồng thời áp dụng mức phạt hành chính bổ sung tương đương. Tổng số tiền bị xử lý lên tới khoảng 177 triệu nhân dân tệ, tương đương hơn 660 tỷ đồng. Ngoài ra, cá nhân vi phạm còn bị cấm tham gia thị trường chứng khoán trong thời hạn 5 năm.

Bài học về quản trị nội bộ và kiểm soát công nghệ

Vụ việc được xem là hồi chuông cảnh báo đối với các tổ chức tài chính, đặc biệt là các doanh nghiệp ứng dụng mạnh mẽ công nghệ, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động đầu tư. Các chuyên gia nhận định rằng, bên cạnh việc phát triển hệ thống giao dịch hiện đại, doanh nghiệp cần song song xây dựng cơ chế kiểm soát nội bộ chặt chẽ, bao gồm phân tách quyền hạn giữa các bộ phận kỹ thuật và đầu tư, giám sát truy cập hệ thống theo cấp độ, cũng như thiết lập cơ chế phát hiện giao dịch bất thường.

Cơ quan quản lý cũng khuyến nghị các công ty cần tăng cường kiểm toán công nghệ, giám sát hành vi nhân sự IT, và hoàn thiện khung quản trị rủi ro nhằm hạn chế nguy cơ lạm dụng hệ thống, đảm bảo tính minh bạch và công bằng của thị trường tài chính.